Στο Εθνικό Μουσείο Τέχνης της Καταλονίας φυλάσσεται ένας ξύλινος πίνακας που ζωγράφισε γύρω στο 1490 ο Χουάν ντε λα Αμπαδία, καλλιτέχνης δραστήριος στην πόλη Ουέσκα της Αραγονίας κατά τις τελευταίες δεκαετίες του δεκάτου πέμπτου αιώνα. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ στέκεται εδώ ολόσωμος πάνω σε πάτωμα με πλακίδια σκακιέρας, κόκκινα και σκουρόχρωμα, πιθανότατα κεντρικό τμήμα ενός μεγαλύτερου πολύπτυχου φιλοτεχνημένου για κάποιον ναό της περιοχής Λιέσα. Το θέμα εδώ δεν είναι η γνωστή εικόνα του πολεμιστή που συντρίβει τον δράκο, αλλά μια σπανιότερη στιγμή, εκείνη της κρίσης, όπου το πεπρωμένο κάθε ψυχής κρέμεται κυριολεκτικά από μια ζυγαριά.
Η μορφή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ ανάμεσα σε τέχνη και θεολογία
Τα φτερά του απλώνονται πίσω του σε δύο ζώνες χρώματος, φολιδωτό πράσινο στο εσωτερικό και μελανοκόκκινο στις άκρες, ενώ ένα φωτοστέφανο από ομόκεντρους κύκλους χρυσού πλαισιώνει το πρόσωπό του με τα χαμηλωμένα βλέφαρα. Φορά κόκκινο κάλυμμα στα μαλλιά, θώρακα με ανάγλυφη διακόσμηση και κόκκινο μανδύα που ανεμίζει σε κυματιστές πτυχές, θυμίζοντας περισσότερο αυλικό ιππότη παρά πολεμιστή της Παλαιάς Διαθήκης. Με το δεξί του χέρι υψώνει διαγωνίως ένα μακρύ δόρυ, απειλώντας τον δαίμονα που εμφανίζεται στη δεξιά πλευρά της σύνθεσης, ερπετόμορφο πλάσμα με λέπια και νυχιαστά πόδια, καθώς προσπαθεί να τραβήξει προς τα κάτω τον έναν δίσκο της ζυγαριάς. Με το αριστερό του χέρι συγκρατεί τη δοκό του οργάνου, στο άλλο άκρο της οποίας γονατίζει μια μορφή με φωτοστέφανο, ίσως άλλος άγγελος, δίπλα σε μια δεύτερη, ντυμένη στα λευκά. Κάθε λεπτομέρεια της πανοπλίας φαίνεται δουλεμένη με την ακρίβεια χρυσοχόου, σε μια παράδοση γοτθικής τέχνης που δανείζεται από τα φλαμανδικά πρότυπα χωρίς να χάνει τη δική της, βαριά και σχεδόν μεταλλική, αίσθηση όγκου. Κανείς άλλωστε δεν γνωρίζει σήμερα ποιον ακριβώς ναό της Λιέσα κάποτε στόλιζε.
