Agios Georgios w gminie Pyrgos (Elida) z lotu ptaka; domy rozrzucone są wśród uprawnych stoków.Agios Georgios to wieś w Elidzie, w zachodniej części Peloponezu, siedziba wspólnoty o tej samej nazwie w gminie Pyrgos. Należy do jednostki gminnej Pyrgos w regionie Grecja Zachodnia. W spisie z 2021 roku wspólnota liczyła 668 stałych mieszkańców, co plasuje ją wśród małych miejscowości w okolicach stolicy Elidy.
Z powietrza widać luźną zabudowę: domy rozproszone są wśród pól uprawnych i kęp drzew. Dachy kryte dachówką powtarzają się w dużej części wsi, a drogi biegną zgodnie z ukształtowaniem terenu. Za domami ciągną się niskie, obsadzone stoki, w wielu miejscach z drzewami oliwnymi.
Położenie i układ miejscowości
Jako wiejski i nizinny określała okręg gminny Agios Georgios klasyfikacja statystyczna spisu z 2001 roku; ta sama tabela podawała wysokość 60 metrów. Określenie „nizinny” dotyczy statystycznej klasyfikacji obszaru i nie kłóci się z obecnością niskich wzniesień w krajobrazie, takich jak te widoczne wokół wsi.
Zdjęcie z drona pozwala prześledzić związek zabudowy z otaczającym ją krajobrazem rolniczym. Między budynkami pozostają wolne działki, podwórza i niewielkie uprawy. Gdzieniegdzie domy skupiają się ciaśniej, gdzie indziej stoją z dala od siebie, a zieleń sięga aż do skraju dróg.
Mamy tu do czynienia z układem osadniczym, w którym środowisko rolnicze pozostaje widoczne nawet w obrębie wsi. Fotografia utrwala to przestrzenne współistnienie, choć oczywiście nie wystarcza do wniosków o zawodach czy obecnych źródłach dochodu mieszkańców.
Od samodzielnej gminy wiejskiej do gminy Pyrgos
W archiwum administracyjnym EETAA, greckiej Agencji Rozwoju Lokalnego i Samorządu Terytorialnego, gmina wiejska Agios Georgios figuruje początkowo w nomosie Achaja i Elida. Zmiana administracyjna ogłoszona w greckim dzienniku urzędowym (FEK 115, seria A) z 16 kwietnia 1930 roku przeniosła ją do nomosu Elida. Wpis dotyczy przyporządkowania wspólnoty, która już wówczas istniała.
Kilka dziesięcioleci później przyszła reorganizacja samorządu terytorialnego z 1997 roku. Na mocy FEK 244, seria A, z 4 grudnia samodzielną gminę wiejską zniesiono, a miejscowość włączono do gminy Pyrgos. W późniejszych spisach Agios Georgios występuje w ramach jednostki gminnej Pyrgos, zachowując swoją nazwę jako odrębna wspólnota.
Te akty administracyjne wyznaczają konkretne punkty w dziejach wsi w obrębie państwa greckiego. Datowanie pierwszego osadnictwa wymaga natomiast świadectw innego rodzaju – starszych spisów albo dokumentów, które jednoznacznie odnoszą się do tej samej miejscowości.
Ludność w ostatnich spisach
W 2011 roku stała ludność wspólnoty lokalnej Agios Georgios wynosiła 707 osób. Publikacja Greckiego Urzędu Statystycznego (ELSTAT) podawała tę samą liczbę dla miejscowości o tej nazwie. W spisie z 2021 roku wspólnotę gminną Agios Georgios odnotowano z 668 stałymi mieszkańcami.
| Rok spisu | Stała ludność wspólnoty |
|---|---|
| 2011 | 707 |
| 2021 | 668 |
Różnica wynosi 39 osób, czyli spadek o około 5,5% w ciągu dekady. Z liczb ogólnych nie wynika, jak ta zmiana rozkłada się między ruch naturalny ludności a przemieszczenia mieszkańców.
Ostrożności wymaga także porównywanie starszych tabel spisowych. Ludność stała odnosi się do miejsca zwykłego zamieszkania, natomiast ludność faktyczna (de facto) obejmuje osoby przebywające w danym miejscu w chwili spisu. Rozróżnienie to wpływa na porównywalność danych, zwłaszcza w małych wspólnotach.
Zapis folklorystyczny z 1967 roku
Dla historii kulturowej Agios Georgios istnieje konkretne źródło uniwersyteckie. W repozytorium Narodowego i Kapodistriańskiego Uniwersytetu w Atenach skatalogowano zbiór folklorystyczny Anastasii Aleksandropulu z 1967 roku, poświęcony tej wsi. Opis katalogowy wskazuje jako źródło badania terenowe i przypisuje rękopis do kategorii obyczajów i zwyczajów oraz tradycji ludowej.
Taki zbiór daje możliwość badania życia lokalnego poza aktami administracyjnymi i liczbami ze spisów. Opis konkretnych zwyczajów wymaga jednak lektury odpowiednich stron rękopisu, z uwagą na czas sporządzenia zapisu i zebrane wówczas relacje. Dokument udostępniono za pośrednictwem Pergamosu i Narodowego Centrum Dokumentacji (EKT) w postaci 43 cyfrowych plików graficznych.
