Pogled iz vazduha na Agios Georgios u opštini Pirgos (Elida), s kućama raštrkanim među obrađenim padinama.Agios Georgios je selo u Elidi, na zapadu Peloponeza, i sedište istoimene zajednice u opštini Pirgos. Pripada opštinskoj jedinici Pirgos, u periferiji Zapadna Grčka. Na popisu iz 2021. zajednica je imala 668 stalnih stanovnika, što je svrstava među mala naselja u okolini glavnog grada Elide.
Iz vazduha se vidi retka izgradnja: kuće su razbacane među obrađenim parcelama i drvećem. Krovovi od crepa ponavljaju se u velikom delu naselja, a putevi prate uspone i padove terena. Iza kuća nastavljaju se niske, zasađene padine, na mnogim mestima s maslinama.
Položaj i izgled naselja
Kao seosko i ravničarsko označavala je opštinsko odeljenje Agios Georgios statistička klasifikacija popisa iz 2001; ista tabela beležila je nadmorsku visinu od 60 metara. Odrednica „ravničarsko“ odnosi se na statističku klasifikaciju područja i slaže se sa prisustvom niskih uzvišenja u pejzažu, poput onih koja se vide oko sela.
Fotografija snimljena dronom omogućava da se prati odnos stanovanja i okolnog poljoprivrednog prostora. Između zgrada ostaju otvoreni delovi zemljišta, dvorišta i manje obrađene površine. Negde su kuće zbijenije, negde razmaknute, pa rastinje dopire do samih ivica puteva.
Reč je o rasporedu naselja u kome poljoprivredno okruženje ostaje vidljivo i unutar samog sela. Snimak beleži taj prostorni suživot, ali, naravno, nije dovoljan za zaključke o zanimanjima ili današnjim izvorima prihoda meštana.
Od samostalne zajednice do opštine Pirgos
U upravnoj arhivi EETAA, Grčke agencije za lokalni razvoj i lokalnu samoupravu, zajednica Agios Georgios se u početku vodi u okviru nomosa Ahaja i Elida. Upravnom promenom objavljenom u grčkom službenom glasniku (FEK 115, serija A) od 16. aprila 1930. prešla je u nomos Elida. Taj zapis se odnosi na pripajanje zajednice koja je već postojala.
Nekoliko decenija kasnije usledila je reorganizacija lokalne samouprave iz 1997. Na osnovu FEK 244, serija A, od 4. decembra samostalna zajednica je ukinuta, a naselje je pripojeno opštini Pirgos. U kasnijim popisima Agios Georgios se beleži u okviru opštinske jedinice Pirgos i zadržava svoje ime kao posebna zajednica.
Ovi upravni akti pružaju određene vremenske tačke u razvoju sela unutar grčke države. Za datovanje prvog naseljavanja potrebna su, međutim, svedočanstva druge vrste – stariji popisi ili dokumenti koji se nedvosmisleno odnose na isto naselje.
Stanovništvo na poslednjim popisima
Godine 2011. stalno stanovništvo lokalne zajednice Agios Georgios iznosilo je 707 lica. Publikacija Grčkog statističkog zavoda (ELSTAT) navodila je isti broj i za istoimeno naselje. Na popisu iz 2021. opštinska zajednica Agios Georgios zabeležena je sa 668 stalnih stanovnika.
| Godina popisa | Stalno stanovništvo zajednice |
|---|---|
| 2011 | 707 |
| 2021 | 668 |
Razlika iznosi 39 stanovnika, odnosno pad od približno 5,5% tokom decenije. Iz ukupnih brojeva se ne vidi kako se ta promena raspoređuje između prirodnog kretanja stanovništva i preseljavanja meštana.
Oprez je potreban i kada se upoređuju stariji popisni pregledi. Stalno stanovništvo odnosi se na mesto uobičajenog boravka, dok prisutno, ili de facto, stanovništvo obuhvata one koji su se u vreme popisa zatekli u određenom mestu. Ta razlika utiče na uporedivost brojki, naročito u malim zajednicama.
Folkloristički zapis iz 1967.
Za kulturnu istoriju sela Agios Georgios postoji konkretan univerzitetski dokument. U repozitorijumu Nacionalnog i Kapodistrijinog univerziteta u Atini katalogizovana je folkloristička zbirka Anastasije Aleksandropulu, datovana 1967. i posvećena ovom selu. Kataloški opis kao izvor navodi terensko istraživanje i svrstava rukopis u oblast običaja i narodne tradicije.
Postojanje takve zbirke otvara mogućnost proučavanja lokalnog života i izvan upravnih akata i popisnih brojki. Za opis pojedinih običaja ipak je potrebno pročitati odgovarajuće rukopisne stranice, vodeći računa o vremenu nastanka zapisa i o svedočenjima koja su tada prikupljena. Dokument je dostupan preko Pergamosa i Nacionalnog centra za dokumentaciju (EKT), u 43 digitalne datoteke sa slikama.
