Τοπία ρευστά, που αναπνέουν κάτω από βαρείς, μολυβένιους ουρανούς, ορίζουν τη σφραγίδα του Niccolò dell’Abbate. Φιλοτεχνημένος γύρω στο 1560, ο πίνακας «Moses Rescued from the Nile», ένα λάδι σε καμβά που ανήκει στο Μουσείο του Λούβρου, δεν αποσκοπεί επ’ ουδενί να αναπαραστήσει την αρχαία Αίγυπτο. Ο ζωγράφος από τη Μοδένα, ο οποίος καθόρισε εν πολλοίς την αισθητική της γαλλικής αυλής, μεταφέρει το βιβλικό επεισόδιο στις όχθες ενός οικείου, απολύτως ευρωπαϊκού ποταμού. Εκείνο που μαγνητίζει το βλέμμα, παραδόξως, δεν είναι το βρέφος. Είναι η χορογραφία των γυναικών. Επιμηκυμένες μορφές αντανακλούν την αριστοκρατική ραδινότητα της Σχολής του Φοντενεμπλό. Αιθέριες σιλουέτες, τυλιγμένες σε ημιδιάφανα υφάσματα, σκύβουν στις καλαμιές με χορευτική, αβίαστη χάρη, αγνοώντας την ιστορική ακρίβεια μπροστά στην επιταγή της αισθητικής.
Η τέχνη του Μανιερισμού και οι οπτικές ανατροπές
Μετατοπίζοντας την προσοχή στα δεξιά της σύνθεσης, η θυγατέρα του Φαραώ με τις ακόλουθές της αναδύονται σαν αρχαίες νύμφες, τα σώματα των οποίων διαγράφονται μέσα από λεπτές, σχεδόν υδάτινες πτυχώσεις. Κινήσεις αβρές των χεριών οδηγούν το βλέμμα χαμηλά, εκεί ακριβώς όπου μια γυναίκα με ιριδίζον ροζ ένδυμα έχει ήδη ακουμπήσει στο νερό το πλεχτό καλάθι. Προδίδει μια ιδιότυπη θεατρικότητα η υφασματολογία, τυλιγμένη περίτεχνα γύρω από τα μέλη τους.
Βαθύτερα στο φόντο, εντούτοις, συντελείται η μεγάλη ανατροπή. Ξεδιπλώνεται ένα ομιχλώδες, γαλαζοπράσινο τοπίο. Πυργίσκοι γαλλικών κάστρων του 16ου αιώνα υψώνονται, ενώ σε μια πέτρινη γέφυρα διασχίζουν το ποτάμι κυνηγοί και διαβάτες, ολότελα αδιάφοροι για το ιερό γεγονός του προσκηνίου. Αναδύεται μια παράδοξη ένταση από αυτή την ασυμμετρία ανάμεσα στο θαύμα και την κοσμική καθημερινότητα. Δεν αφηγείται απλώς, ο dell’Abbate, συνθέτοντας έναν ονειρικό κόσμο, όπου η ρευστότητα της πινελιάς διαλύει τα όρια ανάμεσα στον μύθο και τη σύγχρονή του πραγματικότητα.
