პირგოსის აგიოს-გეორგიოსი: სოფელი ილიაში

პირგოსის აგიოს-გეორგიოსი სოფელია ილიაში, დასავლეთ პელოპონესში, და პირგოსის მუნიციპალიტეტის ამავე სახელწოდების თემის ცენტრი. იგი პირგოსის მუნიციპალურ ერთეულს მიეკუთვნება, დასავლეთ საბერძნეთის პერიფერიაში. 2021 წლის აღწერით თემს 668 მუდმივი მცხოვრები ჰყავდა — ეს რიცხვი მას ილიის დედაქალაქის მიდამოების მცირე დასახლებათა რიგში აყენებს.

სოფლის ხედი ჰაერიდან იშვიათ განაშენიანებას ავლენს: სახლები დამუშავებულ მიწებსა და ხე-მცენარეებს შორისაა გაფანტული. კრამიტის სახურავები დასახლების დიდ ნაწილში მეორდება, გზები კი რელიეფის ცვალებადობას მიჰყვება. სახლების მიღმა დაბალი, დამუშავებული ფერდობები გრძელდება, რიგ ადგილებში ზეთისხილის ხეებით.

დასახლების მდებარეობა და იერსახე

2001 წლის აღწერის სტატისტიკურ კლასიფიკაციაში აგიოს-გეორგიოსის მუნიციპალური განყოფილება სასოფლო და ვაკე ტიპისად იყო მიჩნეული. იმავე ცხრილში ზღვის დონიდან 60 მეტრი სიმაღლე იყო აღნიშნული. „ვაკის“ განსაზღვრება ტერიტორიის სტატისტიკურ კლასიფიკაციას ეხება და არ ეწინააღმდეგება ლანდშაფტში დაბალი შემაღლებების არსებობას, როგორიცაა დასახლების გარშემო ხილული ბორცვები.

დრონით გადაღებული ფოტო საშუალებას გვაძლევს, თვალი ვადევნოთ საცხოვრისისა და მინდვრის ურთიერთმიმართებას. შენობებს შორის რჩება ღია მიწის ნაკვეთები, ეზოები და მცირე დამუშავებული ფართობები. ერთგან სახლები უფრო მჭიდროდაა თავმოყრილი, სხვაგან ერთმანეთს შორდება და მცენარეულობას გზების პირამდე აღწევის საშუალებას აძლევს.

ეს ისეთი დასახლებითი სტრუქტურაა, რომელშიც სასოფლო გარემო თვით სოფლის შიგნითაც თვალსაჩინო რჩება. ფოტო ამ სივრცით თანაარსებობას აღბეჭდავს, თუმცა, ცხადია, მარტო მის საფუძველზე ვერ დავასკვნით, რა საქმიანობას ეწევიან მცხოვრებნი ან რა არის დღეს მათი შემოსავლის წყარო.

თემიდან პირგოსის მუნიციპალიტეტამდე

ადგილობრივი განვითარებისა და თვითმმართველობის ბერძნული სააგენტოს (EETAA) ადმინისტრაციულ არქივში აგიოს-გეორგიოსის თემი თავდაპირველად აქაიისა და ელიდის ნომის შემადგენლობაში ჩანს. 1930 წლის 16 აპრილის ოფიციალური გაზეთის (ΦΕΚ) A სერიის 115-ე ნომერში გამოქვეყნებული ადმინისტრაციული ცვლილებით იგი ილიის ნომს გადაეცა. ეს ჩანაწერი უკვე არსებული თემის დაქვემდებარებას ეხება.

რამდენიმე ათწლეულის შემდეგ, 1997 წელს, ადგილობრივი თვითმმართველობის რეორგანიზაცია მოჰყვა. 4 დეკემბრის ოფიციალური გაზეთის (ΦΕΚ) A სერიის 244-ე ნომრით დამოუკიდებელი თემი გაუქმდა და დასახლება პირგოსის მუნიციპალიტეტს შეუერთდა. შემდგომ აღწერებში აგიოს-გეორგიოსი პირგოსის მუნიციპალური ერთეულის შემადგენლობაშია აღრიცხული და სახელწოდებას ცალკე თემის სახით ინარჩუნებს.

ეს ადმინისტრაციული აქტები ბერძნული სახელმწიფოს ფარგლებში სოფლის გზის კონკრეტულ ქრონოლოგიურ ნიშნულებს იძლევა. პირველი დასახლების დათარიღებას კი სხვაგვარი მოწმობები სჭირდება: უფრო ადრეული აღწერები ან დოკუმენტები, რომლებიც ცალსახად სწორედ ამ დასახლებას ეხება.

მოსახლეობა ბოლო აღწერებში

2011 წელს აგიოს-გეორგიოსის ადგილობრივი თემის მუდმივი მოსახლეობა 707 კაცს შეადგენდა. საბერძნეთის სტატისტიკის სამსახურის (ELSTAT) პუბლიკაცია იმავე რიცხვს ასახელებდა ამავე სახელწოდების დასახლებისთვისაც. 2021 წლის აღწერით აგიოს-გეორგიოსის მუნიციპალურ თემში 668 მუდმივი მცხოვრები აღირიცხა.

აღწერის წელი	თემის მუდმივი მოსახლეობა
2011	707
2021	668

სხვაობა 39 მცხოვრებია, ანუ ათწლეულის განმავლობაში მოსახლეობა დაახლოებით 5,5%-ით შემცირდა. საერთო მაჩვენებლებიდან არ ჩანს, როგორ ნაწილდება ეს ცვლილება მოსახლეობის ბუნებრივ მოძრაობასა და მცხოვრებთა მიგრაციას შორის.

სიფრთხილეა საჭირო ძველი აღწერის ცხრილების შედარებისასაც. მუდმივი მოსახლეობა ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით განისაზღვრება, ფაქტობრივი, ანუ de facto, მოსახლეობა კი მოიცავს ყველას, ვინც აღწერის დროს მოცემულ ადგილას იმყოფებოდა. ეს განსხვავება რიცხვების შესადარისობაზე მოქმედებს, განსაკუთრებით მცირე თემებში.

1967 წლის ფოლკლორული ჩანაწერი

აგიოს-გეორგიოსის კულტურული ისტორიისთვის არსებობს ერთი კონკრეტული საუნივერსიტეტო წყარო. ათენის ეროვნული და კაპოდისტრიასის სახელობის უნივერსიტეტის რეპოზიტორიუმში რეგისტრირებულია ანასტასია ალექსანდროპულუს ფოლკლორული კრებული, რომელიც 1967 წლით თარიღდება და ამ სოფელს ეძღვნება. კატალოგის აღწერილობა წყაროდ საველე კვლევას ასახელებს და ხელნაწერს ზნე-ჩვეულებებისა და ხალხური ტრადიციის რუბრიკებს მიაკუთვნებს.

ასეთი კრებულის არსებობა ადგილობრივი ცხოვრების შესწავლის საშუალებას იძლევა ადმინისტრაციული აქტებისა და აღწერის ციფრების მიღმა. კონკრეტული ჩვეულებების აღსაწერად საჭიროა შესაბამისი ხელნაწერი გვერდების წაკითხვა, ჩაწერის დროისა და მაშინ შეკრებილი მოწმობების გათვალისწინებით. წყარო ხელმისაწვდომია „პერგამოსისა“ და ეროვნული დოკუმენტაციის ცენტრის მეშვეობით, გამოსახულების 43 ციფრული ფაილით.